Kiểm kê carbon sản phẩm in thực hiện thế nào? Cố vấn lâu năm hướng dẫn thực tế từ giấy gốc đến giao hàng

Dạo này đi thăm một số xưởng gia công và xưởng in, tôi thấy ai cũng đang đầu bù tóc rối vì bị khách hàng đòi dữ liệu phát thải carbon

Phía các thương hiệu phải đối mặt với yêu cầu công khai báo cáo ESG nghiêm ngặt, áp lực đương nhiên dồn xuống chuỗi cung ứng

Nhưng thực ra kiểm kê dấu chân carbon sản phẩm in không phải khoa học tên lửa phức tạp. Chỉ cần nắm đúng 3 cốt lõi quan trọng "nguyên liệu, công đoạn sản xuất, vận chuyển" là có thể tạo ra dữ liệu khiến bộ phận mua hàng tin tưởng

Trong thực tế, chúng tôi thường đối chiếu với khung dấu chân carbon sản phẩm ISO 14067, chia vòng đời sản phẩm in thành 5 phạm vi chính:

・Giấy gốc: Lượng phát thải carbon từ lúc sản xuất bột giấy đến khi giao tới xưởng in, đây thường là khâu có lượng phát thải cao nhất trong toàn bộ đơn hàng

・Mực in và vật tư tiêu hao: Bao gồm lượng sản xuất và tiêu thụ mực in đậu nành, hồ in gốc nước hoặc mực UV thông thường

・Năng lượng tiêu thụ khi in: Lượng điện tiêu thụ của máy in và khu vực nhà xưởng, điều này liên quan chặt chẽ đến cấu hình công tơ điện và hiệu suất năng lượng thiết bị trong xưởng

・Quy trình gia công: Bao gồm năng lượng tiêu thụ của thiết bị ở các khâu gia công sau in như phủ bóng, bế khuôn, ép kim đến đóng cuốn

・Vận chuyển lô-gi-stíc: Chặng đường cuối cùng từ xưởng in giao đến địa điểm khách hàng chỉ định, đây cũng là bẫy sai số mà nhiều người hay bỏ qua nhất khi tính toán

Nhiều nhà thiết kế nghĩ rằng chuyển sang dùng mực in đậu nành là có thể giảm mạnh phát thải carbon, nhưng thực ra giấy mới là kẻ phát thải lớn nhất

Quá trình sản xuất giấy tốn rất nhiều nước và nhiệt năng. Cộng thêm nếu chọn giấy nhập khẩu, lượng phát thải từ vận chuyển đường biển và đường hàng không xuyên quốc gia lại càng không thể xem nhẹ

Lấy các catalogue thương mại và hộp giấy bao bì thông thường mà tôi từng tiếp xúc làm ví dụ, tỷ trọng phát thải carbon của giấy gốc thường chiếm hơn 60%, thậm chí tới 70% tổng lượng phát thải

Đó là lý do tôi thường khuyên khách hàng, nếu muốn giảm carbon nhanh chóng, bước đầu tiên là rà soát lại quy cách giấy và kết cấu bao bì

・Ưu tiên xem xét các loại giấy có chứng nhận rừng FSC hoặc PEFC, bảo đảm nguồn gỗ hợp pháp và bền vững

・Đánh giá việc chuyển sang dùng giấy tái chế tỷ lệ cao, nhưng cần lưu ý độ hút mực và đặc tính hiển thị màu của giấy tái chế, điều này đòi hỏi kinh nghiệm thực chiến quản lý màu sắc chuẩn xác

・Xem xét lại trọng lượng bao bì và định lượng giấy, hạ từ giấy C2S 350 lb xuống 300 lb, nhiều khi đã tiết kiệm được lượng phát thải carbon và chi phí mua hàng đáng kể

Phần khó nhất khi kiểm kê thường không phải là phép tính, mà là tìm đâu ra dữ liệu có độ tin cậy

Chúng ta cần lấy "dữ liệu hoạt động (dùng bao nhiêu vật liệu và điện)" trong xưởng nhân với "hệ số phát thải (lượng phát thải carbon trên mỗi đơn vị)" mới ra kết quả cuối cùng

Dữ liệu hoạt động lấy từ đơn mua hàng, báo cáo sản xuất và hóa đơn tiền điện hàng ngày của bạn, nhưng hệ số phát thải thì phải có căn cứ rõ ràng

・Ưu tiên yêu cầu nhà máy giấy hoặc nhà cung cấp mực in cấp danh mục kiểm kê dấu chân carbon hoặc tài liệu công bố riêng cho sản phẩm của họ, đây là dữ liệu trực tiếp chuẩn xác nhất

・Nếu nhà cung cấp không đưa ra được, hãy dùng phương án thay thế là lấy giá trị mặc định trong cơ sở dữ liệu công khai trên "Trang thông tin dấu chân carbon sản phẩm" của Bộ Môi trường

・Đối với lượng điện tiêu thụ, bắt buộc phải sử dụng hệ số phát thải điện mới nhất do Cục Năng lượng công bố (ví dụ hệ số năm 2023 là 0,495 kg CO2e/kWh)

・Thảm họa tính sai phổ biến là dùng lẫn lộn hệ số điện của các năm khác nhau hoặc quốc gia khác nhau, khiến toàn bộ báo cáo kiểm kê mất đi giá trị pháp lý

Tính ra tổng lượng rồi, điều then chốt nhất là trình bày thế nào cho khách hàng

Bộ phận mua hàng của thương hiệu không cần một đống con số trên trời nhìn không hiểu, mà cần các chỉ số cụ thể có thể điền vào khung GRI trong báo cáo ESG của họ

Lúc này, chúng ta phải xác định rõ "Đơn vị chức năng (Functional Unit)" ngay từ đầu quá trình kiểm kê

・Nếu là mua hàng số lượng lớn cho một hạng mục duy nhất, thường sẽ cài đặt thành lượng phát thải carbon trên "mỗi 1.000 bản" hoặc "mỗi 10.000 bản" sản phẩm in

・Nếu là hộp bao bì phức tạp hoặc các vật phẩm kết hợp, tôi khuyên nên đổi sang lượng phát thải carbon trên "mỗi kg" sản phẩm in để phía thương hiệu dễ tổng hợp tính toán

・Trong báo cáo phải ghi rõ ranh giới hệ thống, tính cả khâu vận chuyển giao hàng chặng cuối vào để bảo đảm dữ liệu đầy đủ, không tẩy xanh

・Đối với các khách hàng lớn niêm yết trên thị trường chứng khoán, tôi khuyên nên xây dựng quy trình kiểm kê dữ liệu vật liệu bao bì khả thi tối thiểu, lưu giữ chứng từ gốc, khi cần thiết phối hợp với tổ chức bên thứ ba (như SGS, BSI) để thẩm định

・Kiểm kê carbon ngành in không khó, chỉ cần nắm vững 5 cốt lõi: giấy gốc, mực in, năng lượng tiêu thụ, gia công và vận chuyển là đối chiếu êm đẹp với khung ISO 14067

・Giấy là thủ phạm chiếm tỷ trọng phát thải carbon cao nhất; giảm định lượng, chuyển sang dùng giấy chứng nhận FSC hoặc giấy tái chế là giải pháp giảm phát thải nhanh nhất

・Khi tính toán nhất định phải thống nhất dùng hệ số phát thải điện bản mới nhất và cơ sở dữ liệu đáng tin cậy; dùng lẫn lộn dữ liệu các năm hoặc các nước là bẫy thường gặp khi kiểm kê

・Trước khi báo cáo dữ liệu cho khách hàng, hãy xác nhận trước đơn vị chức năng là "mỗi 1.000 bản" hay "mỗi kg" để bên mua hàng dễ dàng điền vào báo cáo ESG

Đối với các xưởng gia công in ấn và bao bì tại Đài Loan, việc cung cấp dữ liệu kiểm kê carbon đã chuyển từ câu hỏi cộng điểm thành bài thi bắt buộc khi đánh giá nhà cung cấp

Thay vì mỗi lần bị khách hàng hối thúc đòi dữ liệu mới phải lật tìm báo cáo thủ công, chi bằng nhân cơ hội này rà soát mức độ kỹ thuật số hóa trong xưởng. Dịch vụ tích hợp một điểm đến của MINDS cũng có thể tham gia đánh giá ngay từ giai đoạn thiết kế và chọn vật liệu ban đầu

Chuẩn hóa dữ liệu phát thải carbon của giấy, hồ sơ chứng nhận và dữ liệu sản xuất; khi bạn chủ động nộp báo cáo chuẩn xác đáp ứng yêu cầu ESG, bạn đã giải quyết được nỗi đau lớn nhất cho thương hiệu. Đó mới chính là giá trị thực sự của dịch vụ in ấn ngày nay